Βασικοί Όροι Πρότασης

Υποκείμενο , Κατηγόρημα (Κατηγορούμενο, Αντικείμενο)

1.Υποκείμενο Ρήματος

Μορφές Υποκειμένου:

2. Κατηγόρημα

Επομένως, μια απλή πρόταση έχει δομή:

Tο υποκείμενο αποτελεί το ονοματικό μέρος ή αλλιώς ονοματικό σύνολο (OΣ) της πρότασης (Π), ενώ το κατηγόρημα αποτελεί το ρηματικό μέρος ή ρηματικό σύνολο (PΣ) της πρότασης.

Τα Συνδετικά Ρήματα:

Συνδετικά ονομάζονται τα ρήματα που συνδέουν το υποκείμενο ή το αντικείμενό τους με το κατηγορούμενο.

Κατηγορούμενο:

Είναι κυρίως επίθετο ή ουσιαστικό που αποδίδει μία ιδιότητα ή ένα γνώρισμα στο υποκείμενο ή το αντικείμενο του συνδετικού ρήματος. Όταν το κατηγορούμενο αναφέρεται στο υποκείμενο, τότε μπαίνει σε πτώση ονομαστική, όπως και το υποκείμενο. Οἱ ποταμοί εἰσι μεγάλοι

Όταν το κατηγορούμενο αναφέρεται στο αντικείμενο, τότε μπαίνει σε πτώση αιτιατική, όπως και το αντικείμενο. Οὗτοι καλοῦσιν αὐτοὺς νομοθέτας.

Προσοχή ! !

  • Αν το κατηγορούμενο είναι επίθετο, συμφωνεί κατά γένος, αριθμό και πτώση με το υποκείμενο. π.χ. : Ό ἀνήρ ἐστί ἀνδρεῖος.
  • Αν είναι ουσιαστικό, τότε συμφωνεί με το υποκείμενο αναγκαστικά κατά πτώση και τυχαία κατά γένος και αριθμό. π.χ. Ή πόλις φρούριον κατέστη.

Όταν το κατηγορούμενο έχει επιρρηματική σημασία και συνδέεται με το υποκείμενο με ένα ρήμα το οποίο συνήθως δηλώνει κίνηση ή σκόπιμη ενέργεια, ονομάζεται επιρρηματικό κατηγορούμενο και δηλώνει διάφορες επιρρηματικές σχέσεις.

Αντικείμενο:

Μορφές Αντικειμένου:

Παρατηρήσεις:

1. Τα ἀγαπῶ, ποθῶ, φιλῶ παίρνουν αντικείμενο σε αιτιατική.

2. Το ὁρῶ (βλέπω), όταν σημαίνει ἀρκοῦμαι, παίρνει αντικείμενο σε δοτική.

Παρατήρηση:

Τα ὠφελῶ, βλάπτω,τα συνώνυμα και το λοιδωρῶ συντάσσονται με αιτιατική

1.Να βρεις το ρήμα το υποκείμενο και το αντικείμενο των παρακάτω προτάσεων

2.Στις παρακάτω φράσεις να βρείτε τα αντικείμενα των προτάσεων και να χαρακτηρίσετε τα ρήματα ως μονόπτωτα ή δίπτωτα

3.Να εντοπίσεις τα αντικείμενα των ρημάτων στο κείμενο

4.Να βρεις το ρήμα, το υποκείμενο και το αντικείμενο

5.Να βρεις τα αντικείμενα των προτάσεων

6.Να βρείτε το ρήμα, το υποκείμενο και το αντικείμενο

7.Να βρείτε τα υποκείμενα και τα αντικείμενα των ρημάτων των παρακάτω φράσεων

8.Να βρείτε τα αντικείμενα στις παρακάτω προτάσεις

9.Να συμπληρώσετε τις καταλήξεις που λείπουν και να βρείτε τα αντικείμενα

10. Να βρείτε το ρήμα, το υποκείμενο και το αντικείμενο στις παρακάτω πρ. και στη συνέχεια να μεταφέρετε τα αντικείμενα στην ίδια πτώση του άλλου αριθμού

11. Να μελετήσετε το παρακάτω κείμενο και να προσπαθήσετε, με βάση όσα ξέρετε μέχρι τώρα, να βρείτε τις λέξεις που είναι αντικείμενα: