Το Αντικείμενο

Μπαίνει συνήθως σε αιτιατική και το βρίσκουμε αν απαντήσουμε στην ερώτηση τι; ποιον; ποια;

Το αντικείμενο μπαίνει μόνο στις πλάγιες πτώσεις, δηλαδή στη γενική και στην αιτιατική. Ποτέ δεν μπαίνει στην ονομαστική.

Πολλές φορές στον καθημερινό λόγο το αντικείμενο λείπει, γιατί το καταλαβαίνουμε εύκολα από τα συμφραζόμενα.

ΠΡΟΣΟΧΗ!

Πολλά ρήματα είναι κάποιες φορές μεταβατικά και κάποιες φορές αμετάβατα ανάλογα με τα συμφραζόμενα.

π.χ. Ο μαθητής διάβασε δυνατά. (αμετάβατο)

Ο μαθητής διάβασε το βιβλίο. (μεταβατικό)

ΜΟΝΟΠΤΩΤΑ ΡΗΜΑΤΑ

Παίρνουν αντικείμενο σε:

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

  • 1.Συχνά το αντικείμενο σε γενική αντικαθίσταται από εμπρόθετο αντικείμενο.
    • π.χ. Ο μαθητής μιλάει σε μένα.
  • 2.Όταν ένα ρήμα παίρνει ως αντικείμενο μια λέξη που παράγεται από την ίδια ρίζα με το ρήμα ή από μια ρίζα με παρόμοια σημασία, τότε το αντικείμενο λέγεται σύστοιχο. Σε διαφορετική περίπτωση ονομάζεται εξωτερικό.
    • Τραγουδούσε το τραγούδι (ίδια ρίζα)
    • Χόρευαν καλαματιανό (παρόμοια σημασία)

ΔΙΠΤΩΤΑ ΡΗΜΑΤΑ

Παίρνουν αντικείμενο σε:

Λέγεται άμεσο εκείνο στο οποίο πηγαίνει άμεσα η ενέργεια του υποκειμένου.

Λέγεται έμμεσο εκείνο στο οποίο πηγαίνει έμμεσα η ενέργεια του υποκειμένου.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

  • 1.Όταν έχουμε ένα αντικείμενο σε πτώση γενική και το δεύτερο αντικείμενο σε πρόταση, τότε η γενική θα είναι το έμμεσο αντικείμενο και η πρόταση το άμεσο.
  • 2.Στην περίπτωση με δύο αντικείμενα σε αιτιατική:
    • α.Όταν έχουμε δύο αντικείμενα σε αιτιατική από τα οποία το ένα δηλώνει πρόσωπο και το άλλο πράγμα, άμεσο είναι το αντικείμενο που δεν μπορεί να αντικατασταθεί, ενώ έμμεσο αυτό που μπορεί να αντικατασταθεί από εμπρόθετο.
      • Η καθηγήτρια διδάσκει αρχαία (άμεσο) τους μαθητές (έμμεσο).
      • Η καθηγήτρια διδάσκει αρχαία (άμεσο) στους μαθητές (έμμεσο).
    • β.Όταν έχουμε δύο αντικείμενα σε αιτιατική τα οποία δηλώνουν πρόσωπο, άμεσο είναι το αντικείμενο που δεν μπορεί να αντικατασταθεί, ενώ έμμεσο αυτό που μπορεί να αντικατασταθεί από εμπρόθετο.
      • Παρουσίασε τον νέο μαθητή (άμεσο) στα παιδιά (έμμεσο).
    • γ. Όταν έχουμε δύο αντικείμενα σε αιτιατική τα οποία δηλώνουν πράγμα, άμεσο είναι το αντικείμενο που δεν μπορεί να αντικατασταθεί, ενώ έμμεσο αυτό που μπορεί να αντικατασταθεί από εμπρόθετο.
      • Γέμισα την κασετίνα (άμεσο) μολύβια (με μολύβια – έμμεσο).

1.Επανάληψη στη θεωρία για το αντικείμενο της ν.ε.

2.Να βρεις το υποκείμενο και το αντικείμενο των παρακάτω προτάσεων

3.Άσκηση στα μονόπτωτα και στα δίπτωτα ρήματα

4.Να βρεθούν τα άμεσα και τα έμμεσα αντικείμενα

5.Να βρεθούν τα άμεσα και τα έμμεσα αντικείμενα

6.Να βρεθούν τα άμεσα και τα έμμεσα αντικείμενα

7.Να βρεθούν τα άμεσα και τα έμμεσα αντικείμενα

8.Να βρεις το υποκείμενο, το αντικείμενο και το κατηγορούμενο του αντικειμένου

9.Να βρεις το υποκείμενο, το αντικείμενο και το κατηγορούμενο του αντικειμένου

10.Να βρεις το υποκείμενο, το αντικείμενο, το κατηγορούμενο του αντικειμένου και τον επιθετικό προσδιορισμό