Παθητικοί Χρόνοι

Παθητικός μέλλοντας α΄ και παθητικός αόριστος α΄

Στον παθητ. μέλλοντα α΄ και τον παθητ. αόριστο α΄ ο ρηματικός χαρακτήρας των αφωνόληκτων ρημάτων εμπρός από το θ του χρονικού προσφύματος θη (θε) παθαίνει τις κανονικές μεταβολές, δηλαδή:

Παθητικός μέλλοντας β΄ και παθητικός αόριστος β΄

Από τον παθητικό μέλλοντα και τον παθητικό αόριστο πολλών ρημάτων λείπει το θ του προσφύματος θη και θε και έτσι οι χρόνοι αυτοί σχηματίζονται μόνο με το προσφυμα η ή ε:

γραφ-ή-σομαι ( αντί γραφ-θή-σομαι) ἐγράφ-η-ν (αντί ἐγράφ-θη-ν) γραφ-έ-ντων (αντί γραφ-θέ-ντων)

Οι χρόνοι αυτοί λέγονται παθητικός μέλλοντας β’ και παθητικός αόριστος β’.

Παρατηρήσεις:

1.Ο παθητικός αόριστος β΄ κλίνεται ακριβώς όπως ο παθητικός αόριστος α΄, αλλά στο β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής ο παθητικός αόριστος β΄ λήγει σε -θι.

παθητικός αόριστος α΄παθητικός αόριστος β΄
(ρ. λύομαι) ἐλύθην → λύθητι,(ρ. γράφομαι) ἐγράφην → γράφηθι

2. Όσα ρήματα έχουν μονοσύλλαβο ρηματικό θέμα με φωνήεν -ε- τρέπουν στον παθητικό αόριστο β΄ το -ε- σε -α-.
τρέπομαι (θ. τρεπ-) → ἐτράπην,
κλέπτομαι (θ. κλεπ-) → ἐκλάπην.


Εξαιρούνται:
Τα σύνθετα του ρ. –λέγομαι. (συνελέγην, ἐκλέγομαι → ἐξελέγην)

3.Όσα ρήματα έχουν μονοσύλλαβο ρηματικό θέμα με φωνήεν -η- τρέπουν στον παθητικό αόριστο β΄ το -η- σε -α-.
τήκω (θ. τηκ-) → ἐτάκην ,
ἐκπλήττω (θ. πληγ-) → ἐξεπλάγην.

Εξαιρείται:
Το ρήμα πλήττομαι όταν είναι απλό.
πλήττομαι → ἐπλήγην, αλλά σύνθετο: ἐκπλήττομαι → ἐξεπλάγην.

4. Στο γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της προστακτικής, το χρονικό πρόσφυμα -η- μπροστά από το -ντ- τρέπεται σε -ε-.

ρ. τρέπομαι → τραπέντων,

ρ. στρέφομαι → στραφέντων

Κατάλογος των συνηθέστερων ρημάτων με παθητικό αόριστο β΄